Tavla Oyunu Hakkında Genel Bilgiler ve Oyunun Oynanması

GENEL BİLGİLER

Antik Roma İmparatorluğu devrinde tavla "kumar oynamak" anlamına gelen "alea" adıyla bilinirdi. Daha sonraları tabla üstünde oynanan bir oyun olduğu için ismi "tabula" ya dönüştü. Milattan birkaç yüzyıl öncesine uzanan bu oyunun kökeni "duodecim scriptorum" yani "oniki çizgi" oyununa dayanır. Ve bu oyun Mısır'da milattan önce 3000'lerde oynanan "Senet" oyunu ile benzerlik gösterir. Tabula, bugünkü kurallarına en yakın halini milattan sonra 480 yılı civarında oynanan "Zeno" oyunundan almıştır.

KURALLAR

Oyuna Başlarken: Tavla, üzerinde 24 adet üçgen alan olan bir tahtada iki kişiyle oynanan bir oyundur. 24 üçgen altışarlı olarak tahtayı dörde bölerler. Bu dört parçadan biri oyuncunun kendi alanıdır yani "içerisi" dir. Kalan kısım ise "dışarısı" olur. Her oyuncunun kendi renginde 15 taşı bulunur.

Oyunun Amacı: Oyunun amacı kendine ait taşların hepsini kendi alanına sokmak ve sonra da o alandan kenara toplamaktır. Bütün taşlarını ilk toplayan oyuncu oyunu kazanır.

Taşların Hareketi: Oyuna önce kimin başlayacağına karar vermek için her oyuncu tek bir zar atar ve yüksek atan oyuncu oyuna başlama hakkını kazanır. Eğer iki oyuncu da aynı zarı atarsa tekrar zar atılır ve oyuna başlanır. Zarların üstündeki sayılar oyuncunun taşlarını ne kadar ilerleteceğini gösterir. Taşlar daima ileri doğru ilerler, geri gitmesi mümkün değildir. Taşların ilerleyişinde şu kurallara dikkat edilmesi gereklidir. Taşlar boş üçgenlere, üzerinde rakibinin tek taşı olan üçgenlere ve üzerinde kendi renginden taşların olduğu üçgenlere gidebilirler. Eğer üçgenin üzerinde rakibin iki veya daha fazla taşı varsa oraya gidemezsiniz. Zarın üzerindeki sayılar iki ayrı hamleyi gösterirler. Eğer zarlar 4 - 2 gelmişse bir taşı 4 ilerleterek boş bir üçgene koyduktan sonra diğer bir taşınızı 2 ilerleterek boş bir üçgene koyabilirsiniz. Aynı taşı önce 2 sonra 4 ya da önce 4 sonra 2 ilerletebilirsiniz. Her ne kadar iki zarın toplamı 6 olsa da yukarıda sözünü ettiğimiz iki ilerleyiş aynı değildir. Eğer 2 oynayacağınız yerde rakibin 2 veya daha fazla taşı varsa oraya gidemezsiniz ama 4 oynayacağınız yer boşsa önce 4 sonra 2 ilerleyerek hamlenizi yapabilirsiniz. Zarlarının ikisi de aynı gelen oyuncu gelen zarların iki katını oynar. Eğer 5 - 5 attıysanız dört adet 5 oynarsınız. Eğer oynanması mümkünse oyuncu attığı iki zarın üstündeki sayı kadar ilerler. Eğer sadece birini oynayacak yer varsa tekini oynar. Attığı iki sayıyı birlikte oynayamamasına rağmen sadece birini oynayacak yer varsa büyük olanı oynamak zorundadır. Eğer iki zarı da oynayamıyorsa sırasını kaybeder.

Kırılmak ve Oyuna Geri Dönmek: Eğer bir üçgenin üzerinde tek bir taş varsa buna "açık" denir. Eğer attığınız zar sonucu taşınız rakibinizin açık taşı üstüne gelirse, rakibinizin taşını "kırmış" olursunuz. Kırılan taş oyun tahtasından çıkartılarak ortaya konulur. Rakibiniz, sıra kendisine geldiğinde zar atar ve bu taşı tekrar oyuna sokar. Bunun için de taşını sizin toplama alanınıza koyması gerekir. Eğer sizin alanınızda boş olan üçgen varsa ve attığı zar da burayı tutuyorsa taşını tekrar oyun alanına sokabilir. Eğer sizin alanınızda boşluk yoksa veya rakibiniz mevcut boşluğa göre zar atamadıysa bekler ve sıra size geçer. ("Gele" atmak.) Rakibinizin birden fazla taşı kırıksa hepsini sokana kadar diğer taşlarını oynatamaz. Sıra kendisine geldikçe zar atarak kırık taşlarının hepsini sizin alanın içine yerleştirmeye çalışır.

Toplamak: Oyuncular 15 taşın hepsini kendi alanlarının içerisine sokunca bu sefer de taşlarını toplamaya başlarlar. Oyuncu zar atar ve attığı zardaki sayıların karşısına gelen üçgenlerden birer taş alır. 5 - 3 attığında beşinci ve üçüncü üçgenden birer tane taş alır. Eğer söz konusu üçgende hiç taş yoksa oyuncu gelen zarı oynamak zorundadır. Buna "taşı sallamak" da denir. Eğer taş sallamak da mümkün değilse en yüksek puanlı üçgenden taş toplanır. Örneğin altıncı üçgen boş ve atılan zarda da 6 var, 6 oynamak mümkün olmadığından 5. Üçgenden taş toplanır. Eğer taş sallamak mümkün ise bu şekilde taş toplanamaz. Taşları toplamaya başladıktan sonra bir taş rakip tarafından kırılırsa toplamaya ara verilir ve rakibin sahasından tekrar oyuna başlanarak kırılan taş kendi alanınıza sokulduktan sonra taş toplamaya devam edilir.

Oyunu bitirmek: 15 taşının hepsini önce toplayan oyuncu oyunu kazanır.

Mars: Eğer oyunculardan biri taşlarının hepsini toplayarak oyunu bitirdiğinde rakibi daha taşlarını toplamaya başlamadıysa kazanan oyuncu rakibini "mars" etmiş olur. 2 Puan birden alır.

Vido: Oyunculardan biri oyunun herhangi bir yerinde "vido" çekerek oyunun gidişatını değiştirebilir. Eğer rakip vidoyu kabul ederse oyunun sonucu puan ikiye katlanır yenen iki puan alır eğer rakip vidoyu kabul etmezse direkt yenilgiyi kabul etmiş olur ve oyun biter. Bu durumda vido kabul edildikten sonra oyun marsla biterse kazanan 4 kat kazanmış olacaktır.